برای مشاوره قوانین پناهندگی جنگی
برای مشاوره قوانین پناهندگی جنگی

قوانین پناهندگی جنگی به عنوان یکی از مباحث مهم حقوق بین الملل، چارچوب هایی را مشخص می کند که بر اساس آن افراد آسیب دیده از درگیری های مسلحانه امکان درخواست حمایت در کشورهای دیگر را پیدا می کنند. این قوانین تلاش دارند میان ملاحظات انسانی، امنیتی و تعهدات بین المللی توازن ایجاد کنند. آگاهی از مفاد این مقررات برای متقاضیان اهمیت زیادی دارد، زیرا هر کشور برداشت و رویه خاص خود را در اجرای آن دنبال می کند. شناخت کلی این قوانین می تواند از برداشت های نادرست و تصمیم گیری های پرریسک جلوگیری کند. همین آگاهی اولیه مسیر بررسی گزینه های موجود را شفاف تر می سازد.
در سال های اخیر، تغییر شرایط سیاسی و گسترش درگیری های منطقه ای باعث شده قوانین پناهندگی جنگی با بازنگری ها و دستورالعمل های جدیدی همراه شود. شرایط پذیرش، نحوه بررسی پرونده ها و مدارک مورد نیاز، نسبت به گذشته دقیق تر و سخت گیرانه تر شده است. متقاضیان با اطلاع از این ضوابط می توانند ارزیابی واقع بینانه تری از شانس پذیرش خود داشته باشند و از اقدامات نادرست پرهیز کنند. توجه به تفاوت قوانین میان کشورها نیز نقش تعیین کننده ای در انتخاب مسیر درست دارد. در ادامه به بررسی قوانین پناهندگی جنگی 2026، نحوه درخواست و شرایط آن پرداخته شده است.
قوانین پناهندگی جنگی
قوانین پناهندگی جنگی مجموعه ای از مقررات بین المللی است که برای حمایت از افرادی تدوین شده که به دلیل جنگ، اشغال نظامی یا درگیری های مسلحانه ناچار به ترک محل زندگی خود شده اند. این قوانین با هدف حفظ جان غیرنظامیان و جلوگیری از بازگرداندن آن ها به مناطق ناامن شکل گرفته اند. اصل عدم بازگشت اجباری یکی از مهم ترین پایه های پناهندگی جنگی به شمار می رود. بر اساس این اصل، بازگرداندن افراد به سرزمینی که جان یا آزادی آن ها در خطر است ممنوع است. این قاعده در اغلب نظام های حقوقی و اسناد بین المللی پذیرفته شده است.
بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگان، بازگرداندن افراد به کشوری که به دلیل جنگ جان یا آزادی آن ها در خطر است ممنوع بوده و دولت ها حق اخراج یا استرداد متقاضیان را ندارند.
این کنوانسیون مبنای اصلی حقوق پناهندگی است و پناهنده را فردی می داند که به دلیل ترس موجه ناشی از جنگ یا آزار قادر به بازگشت به کشور خود نیست و نیاز به حمایت بین المللی دارد.
این پروتکل محدودیت های زمانی و جغرافیایی کنوانسیون ۱۹۵۱ را حذف کرده و حمایت از پناهجویان جنگی را به تمامی درگیری های معاصر گسترش داده است.
این اسناد حقوق بشردوستانه بین المللی، حمایت ویژه از غیرنظامیان در زمان جنگ را الزامی دانسته و مبنای حقوقی مهمی برای حمایت از آوارگان جنگی ایجاد کرده اند.
طبق این ماده، افراد حق دارند در صورت فرار از جنگ و آزار، در کشورهای دیگر درخواست پناهندگی ارائه دهند و از حمایت انسانی برخوردار شوند.
قوانین بین المللی تصریح می کنند که فقط افرادی که به دلیل جنگ، خشونت گسترده یا ناامنی جدی آواره شده اند مشمول پناهندگی هستند و مشکلات صرفا اقتصادی شامل این حمایت نمی شود.
بر اساس مقررات پناهندگی، هر پرونده باید به صورت جداگانه بررسی شود و شرایط شخصی متقاضیان، میزان خطر و وضعیت امنیتی کشور مبدا ارزیابی گردد.
دولت های پذیرنده موظف اند دسترسی متقاضیان پناهندگی جنگی به امنیت، خدمات درمانی اولیه، اسکان موقت و رسیدگی عادلانه را فراهم کنند.
از منظر حقوقی، قوانین پناهندگی جنگی برای دولت ها تعهداتی مشخص ایجاد می کند که شامل فراهم کردن حداقل امنیت، دسترسی به خدمات اولیه و رسیدگی عادلانه به پرونده ها است. در عین حال، این قوانین به دولت ها اجازه می دهد در چارچوب مشخص، بررسی های امنیتی و اداری را اعمال کنند. متقاضیان پناهندگی جنگی موظف اند اطلاعات صحیح ارائه دهند و با نهادهای مسئول همکاری داشته باشند. عدم ارائه اطلاعات دقیق می تواند منجر به رد درخواست شود. به همین دلیل آگاهی از ضوابط و الزامات قانونی در این حوزه اهمیت بالایی دارد.
روش های درخواست پناهندگی در شرایط جنگی
در شرایط جنگی، متقاضیان پناهندگی معمولا با تهدید مستقیم جان، امنیت یا آزادی روبه رو هستند و به همین دلیل مسیرهای خاصی برای ثبت درخواست پیش بینی شده است. یکی از رایج ترین روش ها، ورود به کشور امن و اعلام درخواست پناهندگی در مرز یا بلافاصله پس از ورود به خاک آن کشور است. در این حالت، دلایل مرتبط با جنگ، ناامنی عمومی، هدف قرار گرفتن غیرنظامیان یا خطرات فردی باید به صورت شفاف مطرح شود. بررسی اولیه معمولا توسط نهادهای مهاجرتی همان کشور انجام می گیرد. پس از ثبت درخواست، متقاضیان تا زمان رسیدگی نهایی تحت حمایت های اولیه قرار می گیرند.
افراد پس از ورود به خاک یک کشور امن، چه به صورت زمینی، هوایی یا دریایی، امکان اعلام درخواست پناهندگی را نزد پلیس مرزی یا اداره مهاجرت آن کشور دارند. در این روش، دلایل مرتبط با جنگ، ناامنی، تهدید جانی، بمباران یا خطرات مستقیم باید به صورت رسمی اعلام شود. ثبت درخواست معمولا باید در کوتاه ترین زمان پس از ورود انجام گیرد. پس از ثبت، پرونده وارد مرحله بررسی حقوقی می شود. اسکان موقت و حمایت اولیه در اغلب کشورها در نظر گرفته می شود.
در شرایط جنگی، متقاضیان می توانند در همان نقطه مرزی یا فرودگاه مقصد، بدون ورود رسمی، درخواست پناهندگی خود را اعلام کنند. این روش زمانی استفاده می شود که فرد امکان دریافت ویزا یا ورود قانونی نداشته باشد. اعلام خطر بازگشت به کشور جنگ زده در این مرحله اهمیت زیادی دارد. مقامات مرزی موظف به ثبت اولیه درخواست هستند. سپس فرد به مراکز بررسی منتقل می شود.
افراد حاضر در کشورهای همسایه مناطق جنگی می توانند با مراجعه به دفاتر کمیساریای عالی پناهندگی سازمان ملل درخواست حمایت بین المللی ثبت کنند. این روش شامل ثبت اطلاعات، مصاحبه و بررسی شرایط جنگی است. در صورت تایید، امکان اسکان موقت یا معرفی برای اسکان مجدد در کشور ثالث وجود دارد. این مسیر معمولا زمان بر است. اولویت با افراد آسیب پذیر است.
در این روش، متقاضیان از طریق سازمان های بین المللی به کشور ثالث معرفی می شوند. این برنامه ها مخصوص افرادی است که بازگشت برای آن ها خطر جدی دارد. بررسی پرونده توسط چند نهاد انجام می شود. انتخاب کشور مقصد در اختیار فرد نیست. این مسیر قانونی اما طولانی است.
برخی کشورها در شرایط جنگی ویزاهای بشردوستانه صادر می کنند تا افراد در معرض خطر بتوانند به صورت قانونی وارد کشور شوند. پس از ورود، امکان ثبت درخواست پناهندگی یا حمایت بین المللی فراهم می شود. این روش ریسک مسیرهای غیرقانونی را کاهش می دهد. شرایط و ظرفیت آن محدود است. اغلب برای خانواده ها و افراد خاص اجرا می شود.
در بحران های گسترده، برخی کشورها به جای پناهندگی کامل، حمایت موقت ارائه می دهند. این حمایت شامل اجازه اقامت محدود، دسترسی به خدمات پایه و عدم بازگرداندن به کشور جنگ زده است. مدت این حمایت وابسته به تداوم جنگ است. تمدید آن به تصمیم دولت ها بستگی دارد. این روش سریع تر از پناهندگی کامل اجرا می شود.
در برخی موارد، استفاده از برنامه های خاص بشردوستانه یا حمایت های موقت نیز به عنوان روش درخواست پناهندگی در شرایط جنگی مطرح است. این برنامه ها معمولا توسط دولت ها برای گروه های آسیب پذیر مانند خانواده ها، کودکان یا افراد در معرض خطر فوری طراحی می شوند. متقاضیان در این مسیر از کانال های رسمی دولتی یا بین المللی معرفی و ارزیابی می شوند. تفاوت اصلی این روش با پناهندگی کلاسیک، تمرکز بر فوریت شرایط جنگی و حمایت کوتاه مدت است. انتخاب مسیر مناسب به وضعیت فردی، کشور مقصد و شدت بحران بستگی دارد.
در این راستا کارشناسان مرکز مشاوره تحصیل در خارج از کشور اپلایتو می توانند در خصوص قوانین پناهندگی جنگی همراه متقاضیان بوده و از طریق سیستم مشاوره تلفنی اپلایتو پاسخگوی سوالات و شبهات در این زمینه باشند. همچنین متقاضیان می توانند با عضویت در کانال تلگرام و صفحه مجازی اینستاگرام از آخرین اخبار مرتبط با قوانین پناهندگی جنگی مطلع شوند.

پاسخ مشاور: باسلام، 2 روش درخواست پناهندگی در شرایط جنگی عبارت اند از ثبت درخواست پناهندگی پس از ورود به کشور امن، درخواست پناهندگی در مرزهای زمینی یا فرودگاهی.